Strona Główna
      Regulamin
      Instrukcje
      Sprawozdanie
      Klasa III
      Klasa IV
      Galeria
      Kontakt

wstecz  


Pomiar stożków zewnętrznych za pomocą mikroskopu warsztatowego

  1. Cel ćwiczenia
  2. Określenie kąta wierzchołkowego stożka na podstawie pomiarów średnic oraz obliczenie zbieżności stożka.

  3. Wyposażenie
    • mikroskop warsztatowy
    • stolik kłowy
    • wałek kontrolny - stożek

  4. Wiadomości uzupełniające
  5. Mikroskopy warsztatowe należą do grupy przyrządów optycznych, w których zestawiono bezdotykowe metody pomiaru powiększonego obrazu przedmiotu.
    Mikroskop narzędziowy jest przeznaczony dla pomiaru wielkości liniowych i kątowych w świetle przechodzącym i w świetle odbitym w układach współrzędnych prostokątnym i biegunowym, a w szczególności: wyrobów gwintowanych, narzędzi skrawających, szablonów profilowanych, krzywek, stożków i innych. Mikroskop składa się z następujących podstawowych zespołów: korpusu, stołu współrzędnościowego, tubusu, nakładanego stołu okrągłego, uchwytu z wychylną linią kłów, głowiczek okularowych, oświetlacza, obiektywów, fotoelektrycznych przekształtników, systemu odczytowo - cyfrowego. Wartość działki elementarnej na bębnach śrub mikrometrycznych wynosi: 0,005mm.
    Zasadniczym wyposażeniem są obiektywy o powiększeniu: 1,3,10-krotnym oraz głowice: goniometryczna służąca do pomiaru długości i kąta, z łukami o różnej krzywiźnie, z zestawem profili gwintów. Do pomiaru stożków służy głowica goniometryczna, które przedstawia sobą okrągły korpus, wewnątrz którego jest zamontowany obracający się limb z siatką. U góry głowiczki znajduje się okular z oprawą ocznej soczewki. Z boku głowiczki znajduje się urządzenie odczytowe dla odczytywania wskazań limbu wg specjalnej skali. Widok pola widzenia okularu i mikroskopu odczytowego jest przedstawiony na rysunku 1.

    Widok pola widzenia okularu i mikroskopu odczytowego
    Rys.1 Widok pola widzenia okularu i mikroskopu odczytowego



  6. Przebieg ćwiczenia
    • sprawdzić stan techniczny sprzętu pomiarowego
    • stolik kłowy 3 (rysunek 2) nałożyć na stolik pomiarowy 1 mikroskopu i ustalić jego położenie dokręcając wkręty 8
    • między kły 4 wstawić wałek kontrolny 6, dosunąć kły i dokręcić śruby 9 i 10 mocując kły tak aby nie pozostał wyczuwalny osiowy luz wałka
    • Schemat mikroskopu warsztatowego
      Rys.2 Schemat mikroskopu warsztatowego

    • włączyć oświetlacz do sieci
    • przesuwając stolik pomiarowy w kierunkach poprzecznym i wzdłużnym wprowadzić wałek w pole widzenia okularu obserwacyjnego 11, aby widoczny był obraz krzyża kreskowego naniesionego na płytce szklanej umieszczonej w przekroju osiowym wałka kontrolnego 6; zamiast płytki z krzyżem w przekroju osiowym wałka można umieścić ostrze żyletki
    • przesuwając tubus 13 w kierunku pionowym wyregulować ostrość obrazu krzyża lub ostrze żyletki
    • dokręcić śrubę zaciskową 12 przesuwu tubusa, w  ten sposób układ optyczny tubusa został nastawiony na ostrość widzenia w płaszczyźnie osi kłów konika
    • podziałkę kątową głowicy goniometrycznej 7 ustawić na wskazanie zerowe
    • przesuwając stolik pomiarowy w kierunku poprzecznym doprowadzić wałek do takiego położenia, aby w polu widzenia ukazała się jedna z jego tworzących
    • śrubą mikrometryczną przesuwu poprzecznego doprowadzić bardzo ostrożnie stolik do położenia, w którym obraz tworzącej wałka pokryje się ze środkiem krzyża
    • za pomocą uchwytu 8 przesunąć stolik w kierunku przesuwu wzdłużnego i sprawdzić, czy obraz tworzącej wałka pokrywa się z kreską poziomą krzyża; jeśli stwierdziliśmy odchylenia, to przez obrót stolika pomiarowego względem osi pionowej należy spowodować takie ustawienie, aby w całym zakresie przesuwu wzdłużnego obraz tworzącej wałka pokrywał się z kreską poziomą krzyża, będzie to świadczyło, że osie kłów są równoległe do kierunku przesuwu wzdłużnego stolika pomiarowego
    • Schemat pomiaru stożka
      Rys.3 Schemat pomiaru stożka

    • wyjąć z kłów wałek kontrolny i na jego miejsce zamocować mierzony stożek
    • średnicę d1 stożka w przekroju A-A otrzymujemy jako średnicę wskazań bębna przesuwu poprzecznego w położeniach 1 i 2
      d1 = O1 - O2
    • śrubą mikrometryczną przesuwu wzdłużnego przesunąć stolik o dowolną wielkość l1
    • średnicę d2 stożka w przekroju B-B otrzymuje się jako różnicę wskazań bębna przesuwu poprzecznego w położeniach 3 i 4
      d2 = O3 - O4
      Zbieżność stożka obliczamy wg wzoru:
      zbieżność stożka wzór
    • wyniki pomiaru zestawić w tabelce
    • rozmontować układ pomiarowy, zakonserwować sprzęt pomiarowy i uporządkować stanowisko pomiarowe.