|
|
Pomiar kątów
- Cel ćwiczenia
Opanowanie umiejętności posługiwania się kątomierzem i odczytywania jego wartości
- Wyposażenie
- płytki stalowe skośnie ścięte
- kątomierz uniwersalny
- kątomierz optyczny
- Wiadomości uzupełniające
Przy pomiarach kątów kątomierzem należy zwrócić uwagę na dobre przyleganie ramion kątomierza do krawędzi przedmiotu sprawdzając po światło. Gdy trudno jest objąć przedmiot należy położyć na płytce pomiarowej. Stałe ramię kątomierza opiera się na płytce a ruchome na przedmiocie.
 Rys.1 Odmiany kątomierzy:
a)optyczny, b)uniwersalny
1 - podzielnia z podziałką główną, 2 - ruchome ramię pomiarowe,
3 - nieruchome ramię pomiarowe, 4 - przedmiot mierzony
5 - zacisk ustalający wysunięcie ramienia ruchomego,
6 - zacisk ustalający położenie kątowe ramienia ruchomego,
7 - noniusz kątowy, 8 - poprzeczka ramienia nieruchomego,
9 - wziernik, 10 - kadłub
- Przebieg pomiaru:
- Pomiar kątomierzem uniwersalnym
- Zluzować śrubę zaciskową 5 ramienia ruchomego 2 i wsunąć je na najdogodniejszą dla danego pomiaru długość. (Zbyt długie wysunięcie ramienia ruchomego utrudnia pomiar).
- Dokręcić śrubę zaciskową 5
- Lekko zluzować pierścień zaciskowy 6
- Ustawić wstępnie przybliżoną wartość kąta i lekko dokręcać śrubą zaciskową tarcze tak, aby uniemożliwić samoczynną zmianę wzajemnego położenia ramion kątomierza
- Do trzymanego w jednej ręce przedmiotu 4 przykładać trzymany w drugiej ręce kątomierz, poprawiając położenie ramienia ruchomego, aż uzyska się dokładnie przyleganie krawędzi pomiarowych do powierzchni przedmiotu
- Dokładność przylegania sprawdzić pod światło. Jeżeli szczelina świetlna nie jest widoczna lub jest wąska i równomierna, to przyleganie jest prawidłowe.
- Dokręcić zacisk 6
- Odczytać wskazania kątomierza. W kątomierzu uniwersalnym wskaz zerowy noniusza kątowego 7 wskazuje całkowitą liczbę stopni, a wskaz noniusza stanowiący przedłużenie jednego wskazów podziałki głównej 1 wskazuje liczbę minut.
W przypadku pomiaru kąta rozwartego należy pamiętać, że wskazanie kątomierza stanowi kąt dopełniający do kąta półpełnego. Kąt rozwarty
β = 180° - α
gdzie:
α - wartość odczytana na podziałce głównej kątomierza.
- Pomiar kątomierzem optycznym
- Zluzować zacisk ramienia ruchomego 2 przez obrót dźwigni 5 w kierunku litery O, wysunąć ramię na odpowiednią długość i zacisnąć zacisk przez obrót dźwigni w kierunku litery Z.
- Odkręcić lekko radełkowany pierścień zaciskowy 6, ustalający położenie kątowe ramienia ruchomego
- Ustalić właściwe rozwarcie ramion w sposób opisany dla kątomierza uniwersalnego
- Dokręcić pierścień 6. Dokręcać należy lekko, gdyż pierścień łatwo się zakleszcza i trudno go po zakleszczeniu zluzować
- Odczytać we wzierniku 9 wskazania kątomierza, spoglądając na wziernik pod światło.
- Wykonać konserwację środków pomiarowych i uporządkować stanowisko pomiarowe
|
|
